Onderhandelen met je partner

Onderhandelen met je partner doe je door eerst uit te zoeken waarom jullie allebei willen wat je wilt, en pas daarna naar een oplossing te zoeken. Het gaat er niet om wie wint. Jullie zitten na afloop nog steeds samen op de bank, dus een uitkomst waarbij één van de twee zich gepasseerd voelt, levert later alsnog gedoe op. Goed onderhandelen betekent dat jullie allebei kunnen leven met wat er is afgesproken.

Waarom onderhandelen in een relatie anders is

Bij het kopen van een auto wil je de laagste prijs en zie je de verkoper nooit meer. Thuis ligt dat anders. Je onderhandelt met iemand van wie je houdt, over dingen die steeds terugkomen: wie wat doet in huis, waar het geld naartoe gaat, hoe vaak je naar je schoonfamilie gaat, hoeveel tijd je voor jezelf hebt. Wie daarbij steeds zijn zin krijgt, bouwt een schuld op. Wie steeds toegeeft, bouwt wrok op.

Daarom is de vraag niet hoe je krijgt wat je wilt, maar hoe jullie tot iets komen wat voor allebei klopt.

Wat zit er achter jullie standpunt?

Een standpunt is wat je zegt te willen. Een belang is de reden erachter. Stel dat jij met kerst naar je ouders wilt en je partner thuis wil blijven. Dat lijkt onverenigbaar. Vraag door en het beeld verandert. Jij wilt je moeder zien, die het afgelopen jaar veel alleen was. Je partner is uitgeput en ziet op tegen drie dagen logeren. De belangen zijn contact met je moeder en rust. Daar zijn meer oplossingen voor dan voor wel of niet gaan.

Vraag elkaar dus: 'Wat maakt dit belangrijk voor jou?' en 'Wat zou er gebeuren als het niet doorgaat?' Luister naar het antwoord zonder er meteen iets tegenin te brengen.

Onderhandelen met je partner in vijf stappen

1. Kies een moment. Plan het gesprek in en spreek af waar het over gaat. Eén onderwerp tegelijk.
2. Vertel om de beurt. Ieder legt uit wat hij of zij wil en waarom. De ander vat samen voordat het eigen verhaal begint.
3. Bedenk samen opties. Schrijf alles op wat in je opkomt, ook de ideeën die je niet meteen ziet zitten. Beoordelen komt later.
4. Kies wat voor allebei werkt. Streep weg wat voor een van de twee echt niet kan en kijk wat overblijft. Soms is het een combinatie van twee ideeën.
5. Spreek een proefperiode af. 'We doen het een maand zo en kijken dan hoe het bevalt.' Dat maakt het makkelijker om ja te zeggen.

Zinnen die een onderhandeling openhouden

• 'Ik wil hier samen uitkomen. Mag ik eerst horen hoe jij het ziet?'
• 'Wat is voor jou het belangrijkste onderdeel hiervan?'
• 'Waar zou je op kunnen toegeven, en waar echt niet?'
• 'Stel dat we het dit jaar op jouw manier doen en volgend jaar op de mijne?'
• 'Ik merk dat we in een welles-nietes zitten. Zullen we even pauzeren?'

Vermijd zinnen die het gesprek dichtgooien, zoals 'Zo ben ik nu eenmaal' of 'Dan doe je het toch lekker zelf'. Ze voelen als een overwinning, maar het onderwerp komt een week later terug.

Wat als jullie er niet uitkomen?

Niet alles is op te lossen met een compromis. Soms is om de beurt kiezen eerlijker dan allebei half tevreden zijn. Soms kan het besluit wachten en helpt het om er een paar dagen over na te denken. En soms gaat het om een verschil dat blijft, omdat de één nu eenmaal meer behoefte heeft aan gezelschap of aan orde dan de ander. Dan onderhandel je niet over wie gelijk heeft, maar over hoe jullie met dat verschil omgaan.

Let wel op of het onderhandelen gelijkwaardig is. Als je merkt dat je uit angst voor de reactie toegeeft, of dat je partner bepaalt wat je mag uitgeven en wie je mag zien, dan is er iets anders aan de hand. Bel in dat geval Veilig Thuis via 0800-2000, ook als je alleen advies wilt. Dat kan gratis en op elk moment van de dag.